Sa isang tahimik na barangay sa Paluan, Occidental Mindoro, kung saan ang pangarap ng kabataan ay kadalasang sinusukat sa layo ng kanilang nilalakad, may isang lalaking piniling maglingkod—hindi dahil siya ay may karanasan, kundi dahil siya ay may malasakit. Siya si “Tatay Andy.”

Noong 2015, isa lamang siyang simpleng volunteer sa ilalim ng KALAHI-CIDSS. Walang titulo, walang karanasan sa pamumuno, at walang kasiguraduhan kung saan siya dadalhin ng kanyang desisyon. Ngunit nang ialok sa kanya ang tungkulin bilang BSPMC Chairperson, hindi siya nag-atubiling tanggapin ito. Hindi dahil handa ang kakayahan niya, kundi dahil handa siyang matuto, at higit sa lahat, handa siyang maglingkod.

Ngunit hindi naging madali ang kanyang sinimulan. Sa kalagitnaan ng implementasyon ng proyekto, isa-isang umatras ang ilan niyang kasamahan. Hindi dahil wala silang pakialam, kundi dahil mas matimbang ang pangangailangang kumita para sa kanilang pamilya. Unti-unting nanghina ang grupo. Unti-unting nabalot ng pag-aalinlangan ang isang pangarap na nagsisimula pa lamang mabuo.

Sa puntong iyon, maaaring sumuko si Tatay Andy. Maaaring isipin niyang hindi niya ito kakayanin mag-isa. Ngunit pinili niyang manatili.

Sa halip na panghinaan ng loob, pinili niyang makinig. Pinili niyang unawain ang bawat hinaing. At mula roon, humanap siya ng paraan, isang simpleng hakbang na nagbukas ng mas malaking pagbabago. 

 

Inilipat niya ang mga pagpupulong sa gabi, upang mabigyan ng pagkakataon ang bawat isa na magtrabaho sa araw at makilahok sa gabi.

Isang maliit na desisyon, ngunit isang malaking sakripisyo.

Dahan-dahan, muling nabuo ang tiwala. Muling nagbalik ang mga kasamahan. Muling nabuhay ang diwa ng bayanihan. At mula sa kanilang sama-samang pagsisikap, may isang pangarap na naging realidad, ang kauna-unahang silid-aralan ng sekondarya sa kanilang barangay.

Isang silid-aralan.
Para sa iba, ito ay isang simpleng gusali lamang.
Ngunit para sa mga kabataan ng kanilang komunidad, ito ay isang pintuan.

Isang pintuan patungo sa edukasyon.
Isang pintuan patungo sa pangarap.

Dati, kinakailangan nilang maglakad ng halos 25 kilometro araw-araw, suungin ang pagod, ulan, at init, para lamang makapasok sa paaralan. Ngunit dahil kay Tatay Andy at sa kanyang hindi matatawarang dedikasyon, ang pag-aaral ay hindi na isang malayong pangarap, kundi isang abot-kamay na pagkakataon.

Hindi lamang gusali ang kanyang naitayo.
Nakapagtayo siya ng pag-asa.

At ang pag-asang iyon ay hindi natapos sa isang proyekto lamang. Noong 2017, bilang pagkilala sa kanyang malasakit at pamumuno, nahalal si Tatay Andy bilang Kagawad ng kanilang barangay. Ngunit para sa kanya, ang tunay na gantimpala ay hindi ang posisyon, kundi ang patuloy na pagkakataong maglingkod.

Hanggang sa kasalukuyan, dala pa rin niya ang parehong pusong mapagkumbaba, matiyaga, at handang mag-alay ng sarili para sa kapakanan ng iba.

Sa kwento ni Tatay Andy, makikita na ang tunay na lider ay hindi nasusukat sa karanasan, kundi sa kakayahang makinig, umunawa, at kumilos para sa kapwa.

At sa bawat batang pumapasok ngayon sa silid-aralan na kanyang ipinaglaban, patuloy na nabubuhay ang kanyang legasiya, isang paalala na minsan, sapat na ang isang taong may malasakit upang baguhin ang kinabukasan ng marami.